Konstytucja Księstwa Warszawskiego

Polska.ru > Polska > Historia

Tytuł I

    Art. 1. Religia katolicka, apostolska, rzymska jest religią stanu.
    Art. 2. Wszelka część religijna jest wolna i publiczna.
    Art. 3. Księstwo Warszawskie podzielone będzie na sześć diecezji, będzie w nim jedno arcybiskupstwo i pięć biskupstw.
    Art. 4. Znosi się niewola. Wszyscy obywatele są równi przed obliczem prawa. Stan osób zostaje pod opieką trybunałów.

Tytuł II. O rządzie

    Art. 5. Korona książęca warszawska jest dziedziczną w osobie króla saskiego, jego potomków, dziedziców i następców, podług porządku następstwa ustanowionego w domu saskim.
    Art. 6. Rząd jest w osobie króla.
On sprawuje w całej swojej zupełności urzędowania władzy wykonawczej.
Przy nim jest praw początkowanie.
    Art. 7. Król może zdać na wicekróla część swojej władzy, której jemu samemu przez siebie sprawować nie będzie się podobało.
    Art. 8. Jeżeli królowi nie podoba się mianować wicekróla, mianuje prezesa rady ministrów.
W tym przypadku interesy rozmaitych ministrów będą roztrząsane w tej radzie dla przedstawienia ich królowi do potwierdzenia.
    Art. 9. Król zwołuje, odracza i wyznacza dzień na zgromadzenie głównego sejmu.
Zwołuje także sejmiki, czyli zgromadzenia powiatowe, i zgromadzenia gminne.
Prezyduje w senacie, gdy to przyzwoitym osądzi. (...)

Tytuł III. O ministrach i radzie stanu

    Art. 11. Skład ministerium jest następujący:
Minister sprawiedliwości, minister wewnętrzny policji i czci religijnych, minister wojny, minister przychodów i skarbu, minister policji, minister sekretarz stanu. Ministrowie są odpowiedzialnymi. (...)

Tytuł III O sejmie głównym

    Art. 19. Sejm składa się z dwóch izb, to jest z izby pierwszej, czyli izby senatorskiej, i z drugiej izby, czyli poselskiej.
    Art. 20. Sejm główny zgromadza się co dwa lata w Warszawie, a to w czasie oznaczonym aktem zwołującym, wydanym od króla.
    Sejm nie trwa dłużej jak dni 15.
    Art. 21. Do niego należy właściwie naradzanie się względem prawa podatkowego, czyli prawa przychodów skarbowych, względem praw tyczących się odmian, które uczynić wypada bądź w prawodawstwie cywilnym, bądź w prawodawstwie kryminalnym, bądź też w systemacie menniczym.
    Art. 22. Projekty do praw ułożone w radzie stanu będą przesyłane głównemu sejmowi za rozkazem króla, uchwalone od izby poselskiej sekretnym kreskowaniem i większością kresek, a potem podane pod sankcję senatu.

Tytuł V. O senacie

    Art. 23. Senat składa się z osiemnastu członków, to jest sześciu biskupów, sześciu wojewodów, sześciu kasztelanów.
    Art. 24. Wojewodów i kasztelanów król mianuje, biskupów król mianuje, a Stolica Święta instytucję daje. (...)

Tytuł VI. O izbie poselskiej

    Art. 35. Izba poselska składa się 1) z sześciudziesiąt posłów mianowanych na sejmikach, czyli zgromadzeniach szlachty każdego powiatu, licząc po jednym z powiatu; posłowie powinni mieć najmniej 24 lat ukończonych, być w zupełnym używaniu praw swoich lub usamowolnionymi; 2) z czterdziestu deputowanych od gminów. (...)

Tytuł VII. O sejmikach i zgromadzeniach gminnych

    Art. 50. Sejmiki, czyli zgromadzenia powiatowe, składają się ze szlachty powiatu.
    Art. 51. Zgromadzenia gminne składają się z obywatelów właścicielów nieszlachty i innych obywatelów, mających prawo wchodzenia do nich, jako się niżej powie. (...)
    Art. 58. Mają prawo głosowania za zgromadzeniach gminnych: 1) każdy obywatel właściciel nieszlachcic; 2) każdy rękodzielnik i przełożony nad czeladzią warsztatową, każdy kupiec mający własny swój zapas w sklepie lub magazynie wartości 10000 zł polskich; 3) wszyscy plebani i wikariusze; 4) każdy artysta i obywatel znakomity z talentów, wiadomości lub przysług uczynionych bądź handlowi, bądź kunsztom; 5) każdy podoficer i żołnierz, który będąc ranny lub odbywszy kilka kampanii otrzymał uwolnienie od służby; 6) każdy podoficer i żołnierz czynnie w służbie będący, który za dobre sprawowanie się otrzymał ozdobę honorową; 7) oficerowie wszelkiego stopnia. (...)
    Art. 63. Żadne roztrząsanie jakiejkolwiek bądź natury, żadne uchwalenie próśb lub przełożeń nie będzie miało miejsca na sejmikach i zgromadzeniach gminnych.
Trudnić się tylko powinni wyborem bądź deputowanych, bądź kandydatów, których liczba, jak się rzekło wyżej, poprzedniczo jest oznaczona przez listy okólne zwołujące.

Tytuł VIII. Podział kraju i administracja

RB2 Network    Art. 64. Kraj zostaje podzielony na sześć departamentów.
    Art. 65. Administracja każdego departamentu jest przy prefekcie. W każdym departamencie jest rada interesów spornych składająca się najmniej z 3 członków, a najwięcej z 5, i ogólna rada departamentowa składająca się najmniej z 16 członków, a najwięcej z 24.
    Art. 66. Administracja w powiatach będzie przy podprefektach. W każdym powiecie jest rada powiatowa składająca się najmniej z 9 członków, a najwięcej z 12.
    Art. 67. W każdej municypalności administracja będzie przy burmistrzu, czyli prezydencie. (...)

Tytuł IX. Porządek sądowy

    Art. 69. Kodeks Napoleona będzie prawem cywilnym Księstwa Warszawskiego. (...)
    Art. 74. Porządek sądowy jest niepodległy.
    Art. 75. Sędziów trybunałów pierwszej instancji, sądów kryminalnych i sądu odzewnego (apelacyjnego) król mianuje dożywotnio. (...)

Tytuł XI. Urządzenia ogólne

    Art. 82. Wszyscy urzędnicy nie dożywotni, nawet wicekról, mogą być według woli króla złożeni, prócz posłów.
    Art. 83. Nikt nie może sprawować urzędów bądź duchownych, bądź cywilnych, bądź też sądowych, kto nie jest obywatelem Księstwa Warszawskiego.
    Art. 84. Wszystkie akta rządowe, prawodawcze, administracyjne i sądowe pisane będą w języku narodowym. (...)

    Napoleon, cesarz Francuzów, król włoski, protektor Konfederacji Reńskiej, potwierdziliśmy i potwierdzamy powyższą Ustawę Konstytucyjną podana nam w skutku 5 artykułu traktatu zawartego w Tylży, a którą my uważamy za zdolną dopełnić nasze obowiązanie względem ludów Warszawy i Wielkiej Polski, godząc oraz ich swobody i przywileje ze spokojnością państw ościennych.
    Działo się w pałacu królewskim w Dreźnie, dnia 22 lipca 1807 r.